Rozważanie lub przechodzenie przez proces upadłości to z pewnością trudny moment w życiu. Jednym z kluczowych aspektów, który budzi wiele pytań i obaw, jest kwestia majątku co dokładnie wchodzi w skład masy upadłości, a co pozostaje chronione? Zrozumienie tych zasad jest absolutnie kluczowe dla każdego dłużnika.
Co wchodzi w skład masy upadłości poznaj zasady zarządzania majątkiem po ogłoszeniu bankructwa
- Masa upadłości to cały majątek upadłego z dnia ogłoszenia upadłości oraz nabyty w toku postępowania, zarządzany przez syndyka w celu zaspokojenia wierzycieli.
- W jej skład wchodzą nieruchomości, ruchomości, środki pieniężne, wierzytelności, a także część wynagrodzenia, emerytury/renty oraz spadki i darowizny uzyskane po ogłoszeniu upadłości.
- Z dniem ogłoszenia upadłości ustaje wspólność majątkowa małżeńska, a cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, z możliwością dochodzenia roszczeń przez małżonka.
- Z masy wyłączone są przedmioty niezbędne do życia (określone w Kodeksie postępowania cywilnego), świadczenia socjalne (np. 800+), mienie osób trzecich oraz część dochodów zapewniająca minimum egzystencji.
- Syndyk sporządza spis inwentarza i oszacowuje wartość majątku, a wszelkie sporne kwestie rozstrzyga sędzia-komisarz.
Zrozum, czym jest masa upadłości i kto nią zarządza
Masa upadłości, zgodnie z art. 62 Prawa upadłościowego, obejmuje majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz majątek nabyty przez niego w toku postępowania upadłościowego. Nie jest to podmiot prawny, lecz raczej zbiór wszystkich aktywów, które mają posłużyć do zaspokojenia wierzycieli.
Zarządzanie tym majątkiem to zadanie syndyka. Działa on w imieniu własnym, ale na rachunek upadłego, z kluczowym celem: jak najefektywniejszym zaspokojeniem roszczeń wierzycieli. To on przejmuje kontrolę nad całym majątkiem i prowadzi postępowanie upadłościowe.
Wszelkie wątpliwości dotyczące tego, czy dany składnik majątku powinien znaleźć się w masie upadłości, rozstrzyga sędzia-komisarz. Jego rola jest niezwykle ważna, ponieważ to on nadzoruje postępowanie i dba o jego prawidłowy przebieg.
Jakie składniki majątku wchodzą do masy upadłości?
Kiedy sąd ogłasza upadłość, syndyk rozpoczyna proces identyfikacji i zabezpieczania majątku, który wejdzie w skład masy upadłości. Warto wiedzieć, że lista ta jest dość obszerna i obejmuje różnorodne aktywa, zarówno te najbardziej oczywiste, jak i te mniej oczywiste.- Nieruchomości: Do masy upadłości wchodzą wszelkie nieruchomości należące do upadłego, takie jak mieszkania, domy, działki budowlane czy rolne. Dotyczy to również udziałów w nieruchomościach, jeśli upadły jest współwłaścicielem.
- Ruchomości: Ta kategoria obejmuje przedmioty materialne, które nie są na stałe związane z gruntem. Mówimy tu o samochodach, motocyklach, a także wartościowym sprzęcie RTV i AGD, biżuterii, dziełach sztuki czy innych przedmiotach o znaczącej wartości.
- Środki pieniężne: Wszystkie środki finansowe, które upadły posiadał w dniu ogłoszenia upadłości, niezależnie od tego, czy była to gotówka, pieniądze na kontach bankowych, czy lokatach terminowych, zostają włączone do masy.
- Wierzytelności i prawa majątkowe: Do masy upadłości wchodzą również prawa majątkowe, takie jak akcje, udziały w spółkach, obligacje, a także wierzytelności, czyli pieniądze, które inni są winni upadłemu.
- Spadki i darowizny: Co ważne, jeśli upadły nabędzie majątek w drodze spadku lub darowizny już po ogłoszeniu upadłości, ten majątek również wchodzi w skład masy upadłości.
Wynagrodzenie i inne dochody po ogłoszeniu upadłości ile pieniędzy Ci zostanie?
Kwestia wynagrodzenia i innych dochodów po ogłoszeniu upadłości jest często źródłem największych obaw. Prawo upadłościowe przewiduje jednak mechanizmy, które mają zapewnić upadłemu środki na podstawowe utrzymanie, jednocześnie umożliwiając zaspokojenie wierzycieli.
W przypadku wynagrodzenia za pracę, syndyk może zająć część pensji, ale obowiązują tu ściśle określone limity. Przede wszystkim, wolna od zajęcia jest kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (netto). Oznacza to, że niezależnie od wysokości zarobków, zawsze musi pozostać Ci kwota równa minimalnej pensji. Jeśli Twoje zarobki są wyższe, syndyk może zająć do 50% pensji, jednak kwota, która Ci pozostanie, nie może być niższa niż wspomniana płaca minimalna. Należy pamiętać o jednym istotnym wyjątku: w przypadku egzekucji alimentów, zajęcie może sięgnąć nawet 60% wynagrodzenia i co więcej, w tej sytuacji nie obowiązuje kwota wolna od zajęcia.
Podobnie jest z emeryturami i rentami. Syndyk ma prawo zająć do 25% wysokości świadczenia. Tutaj również obowiązuje odrębna kwota wolna od zajęcia, która jest corocznie waloryzowana. Oznacza to, że pewna minimalna część Twojej emerytury lub renty zawsze pozostanie do Twojej dyspozycji.
Dodatkowo, prawo upadłościowe wprowadza specjalne kryterium dochodowe. Z masy upadłości wyłączona jest część dochodu odpowiadająca 150% kwoty kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej (dla osoby samotnie gospodarującej) lub iloczynowi liczby osób na utrzymaniu i 150% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Co więcej, na wniosek upadłego, sędzia-komisarz może zwiększyć tę kwotę, jeśli istnieją szczególne potrzeby, takie jak np. wydatki na leczenie czy utrzymanie mieszkania. To ważny mechanizm, który ma na celu ochronę podstawowych potrzeb życiowych dłużnika i jego rodziny.
Co jest wyłączone z masy upadłości? Chronione mienie i świadczenia
Wbrew obawom wielu osób, ogłoszenie upadłości nie oznacza utraty wszystkiego. Prawo upadłościowe, we współpracy z Kodeksem postępowania cywilnego, przewiduje szereg wyłączeń z masy upadłości. Są to przedmioty i świadczenia, które syndyk nie może zająć, ponieważ są one niezbędne do codziennego funkcjonowania upadłego i jego rodziny.
-
Mienie wyłączone z egzekucji na mocy Kodeksu postępowania cywilnego:
- Przedmioty urządzenia domowego niezbędne dla upadłego i jego rodziny, takie jak lodówka, pralka, podstawowe meble (łóżka, stoły, krzesła).
- Ubrania, pościel, zapasy żywności i opału na okres jednego miesiąca.
- Narzędzia niezbędne do osobistej pracy zarobkowej upadłego oraz surowce niezbędne do tej pracy na okres tygodnia.
- Przedmioty niezbędne do nauki, w tym podręczniki, dla upadłego i jego dzieci.
- Przedmioty kultu religijnego.
- Przedmioty codziennego użytku, które mają wartość sentymentalną, ale nie handlową.
-
Świadczenia niepodlegające egzekucji:
- Świadczenia z programu "Rodzina 800+" (dawniej 500+).
- Świadczenia alimentacyjne otrzymywane przez upadłego.
- Zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe i dla opiekunów.
- Dodatki do zasiłków rodzinnych.
- Jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
- Świadczenia z pomocy społecznej.
-
Mienie osób trzecich w posiadaniu upadłego:
- Jeśli w posiadaniu upadłego znajdują się rzeczy, które formalnie należą do osób trzecich (np. samochód w leasingu, pożyczony sprzęt, przedmioty oddane w depozyt), nie wchodzą one do masy upadłości. Właściciel może złożyć wniosek o ich wyłączenie z masy.
Upadłość jednego z małżonków co dzieje się z majątkiem wspólnym?
Kwestia majątku wspólnego małżonków w przypadku upadłości jednego z nich jest często źródłem wielu niepokojów. Prawo upadłościowe jasno reguluje tę sytuację, aby chronić zarówno wierzycieli, jak i małżonka upadłego.
Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków, ustrój wspólności majątkowej ustaje z mocy prawa. Oznacza to, że cały dotychczasowy majątek wspólny, który zgromadzili małżonkowie, wchodzi do masy upadłości. Jest to kluczowy moment, który zmienia status prawny wspólnych aktywów.
Warto jednak podkreślić, że majątek osobisty małżonka upadłego czyli ten, który nabył przed ślubem, otrzymał w darowiźnie lub spadku, czy też przedmioty służące wyłącznie do jego użytku osobistego nie wchodzi do masy upadłości. Jest to istotna ochrona dla małżonka, który nie ogłosił upadłości.
Małżonek upadłego ma prawo dochodzić w postępowaniu upadłościowym swojej należności z tytułu udziału w majątku wspólnym. Może to zrobić poprzez zgłoszenie wierzytelności, co pozwala mu na uczestnictwo w podziale środków uzyskanych ze sprzedaży wspólnego majątku, po zaspokojeniu innych wierzycieli.Istnieją pewne wyjątki od tej zasady, dotyczące na przykład przedmiotów służących wyłącznie małżonkowi upadłego do prowadzenia działalności gospodarczej, o ile zostały nabyte wcześniej niż 2 lata przed złożeniem wniosku o upadłość. Te specyficzne sytuacje wymagają indywidualnej analizy przez syndyka i sędziego-komisarza.
Jak syndyk ustala skład masy upadłości?
Ustalenie dokładnego składu masy upadłości to jedno z pierwszych i najważniejszych zadań syndyka po objęciu funkcji. Jest to proces skrupulatny, mający na celu identyfikację wszystkich aktywów, które mogą posłużyć do zaspokojenia wierzycieli.
Kluczowym dokumentem w tym procesie jest spis inwentarza. Syndyk sporządza go niezwłocznie po objęciu majątku upadłego. Spis ten szczegółowo wymienia wszystkie składniki majątku, zarówno ruchomości, jak i nieruchomości, środki pieniężne, wierzytelności oraz inne prawa majątkowe, które wchodzą w skład masy upadłości.
Proces ten obejmuje również zabezpieczenie majątku i jego oszacowanie. Syndyk podejmuje działania mające na celu ochronę aktywów przed zniszczeniem, utratą czy usunięciem. Następnie, często z pomocą rzeczoznawców, dokonuje oszacowania wartości poszczególnych składników, co jest niezbędne do późniejszej sprzedaży i podziału środków między wierzycieli.
Wszelkie wątpliwości lub spory dotyczące tego, czy dany składnik majątku powinien zostać włączony do masy upadłości, czy też podlega wyłączeniu, są rozstrzygane przez sędziego-komisarza. Jego decyzje są wiążące i stanowią ostateczne rozstrzygnięcie w kwestii przynależności majątku do masy.
